معرفی کاکتوس و کاکتوس بندانگشتی (Mammillaria elongata)

کاکتوس‌ها گیاهانی گوشتی از تیرهٔ کاکتوسیان (Cactaceae) هستند؛ خانواده‌ای در میان گیاهان میخک‌سان که اغلب دارای خارهای متراکم و بافت ذخیره‌کننده آب‌اند. زیستگاه اصلی کاکتوس‌ها آمریکای شمالی، جنوبی و مناطق مرکزی این قاره است اما امروزه در بسیاری از نقاط گرم و خشک جهان پراکنده شده‌اند. یکی از ویژگی‌های مهم کاکتوس‌ها توانایی ذخیره آب در زمان بارش‌های ناگهانی و استفاده از این ذخیره در دوره‌های طولانی خشکسالی است.

کاکتوس بندانگشتی یا مامیلاریا الونگاتا بومی نواحی مرکزی نیومکزیکو است. این کاکتوس با خارهای زیبا و مجتمع خود شناخته می‌شود؛ خارهایی که رنگ آن‌ها از زرد تا قهوه‌ای متغیر است. مامیلاریا الونگاتا در فصل بهار گل‌های کوچک سفید و زرد تولید می‌کند. این گیاه به دلیل ریشه‌های ظریف و کم‌عمق، نسبت به بیماری پوسیدگی ریشه حساس است؛ با این حال رعایت اصول صحیح نگهداری، احتمال بروز مشکل را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

گلدهی کاکتوس بندانگشتی

گلدهی این کاکتوس معمولاً به صورت یک حلقه از گل‌های کوچک و زیبا در فصل رشد ظاهر می‌شود. برای تشویق گیاه به گلدهی:

• آبیاری و تغذیه در فصل رشد باید منظم باشد.
• در تابستان، کوددهی سبک و آبیاری پس از خشک شدن خاک توصیه می‌شود.
• با شروع پاییز، باید از رسیدن باران و رطوبت زیاد به گیاه جلوگیری کرد؛ زیرا خشکی نسبی یکی از عوامل مهم در تحریک گلدهی است.
• در پاییز بهتر است گیاه را در محیطی باز و خنک نگهداری کنید تا زمانی که خطر یخ‌زدگی وجود نداشته باشد.
• سرمای ملایم پاییز و اوایل زمستان نیز برای گل‌دهی سال بعد ضروری است.

در طول زمستان، تنها زمانی آبیاری انجام می‌شود که خاک کاملاً خشک و رو به خشکی مفرط باشد. معمولاً یک‌بار آبیاری در ماه کافی است. گلدهی مامیلاریا الونگاتا بسته به شرایط نگهداری، از اواسط زمستان تا اواخر بهار اتفاق می‌افتد.

آبیاری مامیلاریا الونگاتا

تنظیم آبیاری در خانه کمی دشوار است زیرا شرایط محیطی ثابت نیست. دستورالعمل کلی آبیاری:

• تابستان: یک‌بار در هفته، تنها زمانی که خاک خشک شده باشد.
• در روزهای بسیار گرم، فاصله بین دو آبیاری را می‌توان کمی کاهش داد.
• پاییز: کاهش آبیاری برای آماده‌سازی گیاه جهت ورود به دوره استراحت.
• زمستان: خاک باید تقریباً خشک باقی بماند؛ آبیاری تنها برای جلوگیری از خشک‌شدن ریشه‌ها انجام می‌شود (حدود ماهی یک‌بار).
• بهار: با آغاز رشد، آبیاری به‌تدریج افزایش می‌یابد.

آبیاری زیاد و ماندگاری رطوبت در خاک، اصلی‌ترین علت بروز پوسیدگی ریشه در این کاکتوس است.

نور و دمای مناسب نگهداری مامیلاریا الونگاتا

نور

مامیلاریا الونگاتا عاشق نور زیاد است. برای نگهداری در خانه:

• قرارگیری در روشن‌ترین نقطه منزل
• دریافت ۴ تا ۶ ساعت نور کافی در روز
• بهترین مکان: کنار پنجره جنوبی یا شرقی

در فضای باز نیز می‌توان آن را نگهداری کرد، اما در تابستان باید از تابش مستقیم و شدید ظهرگاهی محافظت شود تا دچار آفتاب‌سوختگی نشود.

دما

• بهترین دما: ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد
• کاهش دمای شب در تابستان تا حدود ۱۵ درجه مشکلی ندارد
• زمستان: دمای حدود ۱۸ درجه مناسب است

خاک مناسب برای کاکتوس بندانگشتی

خاک باید بسیار سبک و دارای زه‌کشی عالی باشد تا آب سریع از آن عبور کند و ریشه در رطوبت نماند. بهترین ترکیب خاک:

• خاک مخصوص کاکتوس و ساکولنت
• افزودن موادی مثل پرلیت، ماسه یا پومیس برای تقویت زه‌کشی

در انتخاب گلدان نیز دقت کنید:

• گلدان حتماً سوراخ‌های زه‌کشی کافی داشته باشد
• هر چند وقت یکبار سوراخ‌های کف گلدان را چک کنید که مسدود نشده باشند

تغذیه و کوددهی مامیلاریا الونگاتا

• کوددهی فقط در فصل رشد انجام می‌شود.
• اگر خاک تازه تعویض شده باشد، گیاه تا چند ماه نیازی به کود ندارد.
• در فصل رشد، ۲ تا ۳ بار استفاده از نصف دوز پیشنهادی کودهای مخصوص کاکتوس کافی است.
• هرگز در پاییز و زمستان کود ندهید؛ این کار موجب رشد نامناسب و بیماری گیاه می‌شود.

تکثیر مامیلاریا الونگاتا

تکثیر این کاکتوس از طریق بذر امکان‌پذیر است، اما در خانه معمول‌ترین روش قلمه‌گیری است:

1. جدا کردن یک قلمه سالم با وسیله تیز و ضدعفونی شده
2. قرار دادن قلمه در جای خشک و گرم برای ۲ تا ۳ روز تا محل بریدگی پینه ببندد
3. کاشت قلمه در خاک خشک و سبک
4. قرار دادن گلدان در مکانی گرم و روشن با آبیاری بسیار محدود
5. اجتناب از رطوبت زیاد که باعث پوسیدگی قلمه می‌شود

نگهداری کاکتوس بندانگشتی در فضای باز

این کاکتوس در محیط‌های خنک عملکرد خوبی دارد؛ اما:

• اگر دما به کمتر از منفی ۵ درجه سانتی‌گراد برسد، باید آن را به داخل خانه منتقل کرد
• در بیشتر ماه‌های سال می‌توان آن را در فضای باز نگهداری کرد
• در تابستان نیاز به سایه‌دهی در ساعات اوج گرما دارد

بیماری‌ها و آفات مامیلاریا الونگاتا

۱. پوسیدگی ریشه

رایج‌ترین مشکل این کاکتوس است و معمولاً به دلیل آبیاری زیاد و ماندگاری رطوبت در خاک اتفاق می‌افتد. علائم:

• سیاه یا قرمز شدن بخش‌هایی از گیاه
• نرم شدن و بوی بد
• شروع پوسیدگی از پایین گیاه و پیشروی به سمت بالا

در صورت پیشرفت، نجات گیاه دشوار است.

۲. شپشک آردآلود و شته

این آفات شایع هستند و سرعت انتشار بالایی دارند. باید:

• گیاه را سریع قرنطینه کنید
• آفت‌ها را با روش‌هایی مانند الکل، آب پرفشار یا سم اختصاصی حذف کنید
• به محض دیدن تخم‌ها، آن‌ها را نابود کنید

۳. بیماری‌های قارچی

به صورت لکه‌های سیاه و قهوه‌ای روی گیاه ظاهر می‌شوند و در محیط‌های مرطوب شایع‌ترند.

می توانید از خدمات باغبانی در الو باغبون استفاده کنید تا متخصصین ما با ابزار مورد نیاز شما در محل شما حضور یابند و خدماتی مانند تشخیص بیماری، کاشت انواع نهال و درخت، گل کاری، فرم دهی، آبیاری گیاه و باغچه، گلکاری باغچه و یا حتی کاشت و … را به شما ارائه دهند.