بیل زنی باغچه و پاکندی درختان

بیل زنی باغچه و پاکندی درختان

بیل‌ زنی (شخم زدن/برگرداندن خاک) و پاک‌کن کردن (هرس کردن/تمیز کردن) درختان، دو فعالیت اساسی در نگهداری باغ هستند که اهداف متفاوتی دارند.

بیل‌زنی (شخم زدن) باغچه

بیل‌زنی به معنای برگرداندن لایه‌های رویی خاک است و هدف آن بهبود ساختار خاک، هوادهی و کنترل علف هرز اولیه است.

زمان‌بندی:

  • اواخر پاییز/اوایل بهار: این زمان مناسب‌ترین است.
  • پاییز: به شکستن توده‌های خاک کمک می‌کند و اجازه می‌دهد زمستان، سرما و میکروارگانیسم‌ها کار خود را انجام دهند.
  • بهار: باید قبل از کاشت یا قبل از گرم شدن شدید هوا انجام شود.

مزایا:

  • هوادهی: ورود اکسیژن به خاک برای تنفس ریشه‌ها.
  • بهبود زهکشی: شکستن لایه‌های فشرده و کمک به عبور آب.
  • مدیریت علف هرز: بیرون کشیدن علف‌های هرز ریشه‌دار و دفن علف‌های هرز سطحی (اما باید مراقب بود که بذرهای عمیق‌تر به سطح نیایند).
  • مخلوط کردن مواد: افزودن کمپوست، کود یا آهک به عمق خاک.

معایب و احتیاط‌ها:

  • تخریب ساختار خاک: شخم زدن بیش از حد یا عمیق می‌تواند. به ساختار طبیعی خاک (تشکیل توده) و شبکه‌های قارچی مفید (میکوریزا) آسیب بزند.
  • بیدار کردن بذرها: شخم زدن زیاد ممکن است بذرهای خفته علف‌های هرز را به سطح بیاورد و آن‌ها را فعال کند.
  • در اطراف درختان: بیل‌زنی در نزدیکی تنه درختان و درختچه‌ها باید بسیار سطحی و با احتیاط انجام شود، زیرا ریشه‌های سطحی درختان می‌توانند به راحتی آسیب ببینند.

پاک‌کن کردن (هرس و تمیزکاری) درختان

پاک‌کن کردن درختان معمولاً به معنای هرس کردن شاخه‌های مرده، بیمار یا متقاطع و همچنین تمیز کردن بقایای گیاهی اطراف تنه است.

الف) هرس (Pruning):

هدف هرس، حفظ سلامت، شکل و تولید میوه (در درختان میوه) است.

  1. حذف چوب مرده/بیمار/آسیب دیده (The 3 D’s): این کار باید در هر زمانی از سال که این شاخه‌ها مشاهده شوند، انجام شود.
  2. هرس فرم دهی/بهبود نفوذ نور: این نوع هرس معمولاً در دوران خواب درخت (اواخر زمستان یا اوایل بهار، قبل از تورم جوانه‌ها) انجام می‌شود تا انرژی درخت برای رشد قوی شاخه‌های باقی‌مانده هدایت شود.
  3. حذف سیخک‌ها (Suckers) و پاجوش‌ها: این شاخه‌های اضافی که از پایه یا ریشه درخت رشد می‌کنند، باید فوراً حذف شوند زیرا انرژی درخت را هدر می‌دهند.

ب) پاک‌سازی محیط تنه (Clean-up):

این اقدام حیاتی است و مستقیماً با کنترل آفات و بیماری‌ها مرتبط است:

  1. حذف پوشش گیاهی اطراف تنه: علف هرز، شاخ و برگ‌های ریخته شده. و بقایای گیاهی را تا فاصله ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متری از تنه درخت تمیز کنید.
  • دلیل: این مواد می‌توانند پناهگاهی برای حشرات زمستان‌گذران، جوندگان یا قارچ‌های بیماری‌زا باشند.
  1. بررسی پوست: هرگونه پوست شل، ترک‌خورده یا آلوده را به آرامی تمیز کنید (با احتیاط فراوان تا به بافت زنده آسیب نرسد).
  2. آبیاری مناسب: مطمئن شوید که در اطراف تنه، خاک بیش از حد مرطوب باقی نماند تا از پوسیدگی طوقه جلوگیری شود.

نکته مهم: برای درختان بالغ، هرس‌های سنگین بهتر است توسط متخصص (درخت‌کار حرفه‌ای) انجام شود تا به ساختار درخت آسیبی وارد نگردد.

انواع بیل و انتخاب مناسب

  • بیل‌چنگ: برای برکندن علف‌های هرز ریشه‌دار و خاک‌های سنگین.
  • بیل‌قوه‌ای: برای جابجایی خاک‌های سبک و ایجاد چاله‌ها.
  • بیل‌باغی: برای کارهای عمومی مثل شخم‌زدن سطحی و جابجایی خاک.
  • بیل‌دستی (Spade): برای کارهای دقیق، مانند کاشت نهال و ایجاد گودال‌های کوچک.
  • بیل‌خم‌دار (Pickaxe): برای شکستن خاک‌های سفت و سخت و توده‌های سنگی.

نکته: انتخاب بیل مناسب، کار را آسان‌تر و کارآمدتر می‌کند. برای باغچه‌های کوچک، بیل‌باغی یا بیل‌دستی کافی است.

تکنیک‌های صحیح بیل‌زنی

  • زاویه: بیل را با زاویه‌ای مناسب (حدود ۴۵ درجه) به خاک فرو کنید.
  • حرکت: با استفاده از وزن بدن و ران‌ها، بیل را با حرکات کنترل شده به جلو و عقب بکشید.
  • عمق: عمق بیل‌زنی بستگی به نوع خاک و هدف شما دارد. برای شخم‌زدن سطحی، عمق ۵-۱۰ سانتی‌متر کافی است. برای بهبود زهکشی و ترکیب مواد، می‌توانید. عمیق‌تر (تا ۱۵-۲۰ سانتی‌متر) بیل بزنید.
  • توده‌های خاک: سعی کنید توده‌های خاک را بشکنید و خاک را به طور یکنواخت پخش کنید.
  • خاک سفت: اگر خاک سفت است، از بیل‌خم‌دار استفاده کنید یا قبل از بیل‌زنی، خاک را کمی مرطوب کنید.

نکات ایمنی

  • کفش مناسب: از کفش‌های ایمنی استفاده کنید.
  • دستکش: از دستکش برای محافظت از دستان خود استفاده کنید.
  • حفاظت از چشم: در صورت نیاز، از عینک محافظ استفاده کنید.
  • ایستادن صحیح: در حالت ایستاده‌ای قرار بگیرید که به کمر فشار وارد نکند.
  • استراحت: در صورت نیاز، استراحت کنید.

مشاوره تلفنی