راهنمای کامل نگهداری گیاه فیکوس لیراتا (Ficus Lyrata)

در این مقاله از مجموعه الو باغبون با صفر تا صد روش پرورش، رشد و نگهداری گیاه فیکوس لیراتا در خانه آشنا می‌شوید. اگر قصد دارید این گیاه زیبا را در منزل یا محل کار نگهداری کنید، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.

فیکوس لیراتا (Ficus Lyrata) که با نام فیدل لیف فیگ نیز شناخته می‌شود، یکی از جذاب‌ترین انواع خانواده فیکوس است. این گیاه به دلیل برگ‌های بزرگ و چشمگیر خود نسبت به گونه‌هایی مانند فیکوس الاستیکا و فیکوس بنجامین ظاهر متفاوت‌تری دارد. اگر شرایط نگهداری آن به درستی فراهم شود، می‌تواند در محیط خانه تا حدود ۳ متر رشد کند. در طبیعت نیز ارتفاع این گیاه حتی به ۱۵ متر می‌رسد.

زمانی که فیکوس لیراتا به اندازه مناسب خود برسد، به یک نقطه کانونی در دکوراسیون داخلی خانه، محل کار یا فضاهای عمومی تبدیل می‌شود.

معرفی گیاه فیکوس لیراتا

فیکوس لیراتا بومی مناطق غربی آفریقا است و به دلیل برگ‌های بزرگ با شکل خاص، جلوه‌ای بسیار زیبا به فضای نگهداری خود می‌بخشد. شکل برگ‌های این گیاه شباهت زیادی به ساز ویولون دارد و به همین دلیل در بسیاری از کشورها با نام Fiddle Leaf Fig شناخته می‌شود.

این گیاه رشد نسبتاً کندی دارد و معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۵ سال زمان نیاز دارد تا به بلوغ کامل برسد. با این حال، پس از ۳ تا ۴ سال به یک درختچه زینتی و چشمگیر در فضای داخلی تبدیل می‌شود.

ویژگی‌های ظاهری فیکوس لیراتا

برگ‌های فیکوس لیراتا از مرکز ساقه رشد می‌کنند و یک رگبرگ مرکزی مشخص از وسط آن‌ها تا لبه‌ها کشیده شده است. این برگ‌ها سطحی براق و چرمی دارند و اندازه آن‌ها می‌تواند تا حدود ۳۰ سانتی‌متر طول و ۱۲ سانتی‌متر یا بیشتر عرض داشته باشد.

ساقه این گیاه معمولاً باریک و بلند رشد می‌کند و با گذشت زمان ظاهر آن به شکل یک درختچه زینتی در می‌آید.

استفاده از فیکوس لیراتا در دکوراسیون داخلی

این گیاه در محیط گلخانه‌ای رشد بسیار خوبی دارد، زیرا نور زیاد را دوست دارد. با این حال امروزه از آن در فضاهای مختلف خانه و محل کار استفاده می‌شود، از جمله:

• کنار پنجره‌های بزرگ
• اتاق پذیرایی
• راهروهای ورودی
• کنار شومینه
• دفاتر کاری و فضاهای اداری

در طبیعت، فیکوس لیراتا گل و میوه تولید می‌کند، اما در محیط‌های خانگی این اتفاق بسیار نادر است.

میزان سختی نگهداری فیکوس لیراتا

نگهداری فیکوس لیراتا نسبت به برخی گونه‌های دیگر فیکوس مانند فیکوس الاستیکا کمی حساس‌تر است. این گیاه به نور زیاد، آبیاری منظم و رطوبت مناسب نیاز دارد.

عواملی که ممکن است باعث آسیب به گیاه شوند عبارت‌اند از:

• کمبود نور
• آبیاری بیش از حد
• خشکی شدید خاک
• رطوبت پایین محیط

در شهرهایی مانند تهران که هوای خانه‌ها معمولاً خشک است، بهتر است برای نگهداری بهتر این گیاه از روش‌های افزایش رطوبت محیط استفاده شود.

دمای مناسب برای فیکوس لیراتا

بهترین دما برای رشد این گیاه بین ۱۵ تا ۲۴ درجه سانتی‌گراد است و دمای محیط نباید کمتر از ۱۲ درجه سانتی‌گراد شود.

در محیط خانه، دمای معمول اتاق که برای انسان نیز مطلوب است، برای نگهداری این گیاه کاملاً مناسب خواهد بود.

نور مناسب برای فیکوس لیراتا

فیکوس لیراتا برای رشد مناسب به نور زیاد اما غیرمستقیم نیاز دارد. قرار دادن گیاه در معرض نور مستقیم و شدید خورشید ممکن است باعث خشک شدن یا ایجاد لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌ها شود.

بهترین مکان برای نگهداری این گیاه:

• نزدیک پنجره‌های جنوبی یا شرقی
• جایی که نور فیلتر شده از پشت پرده به گیاه برسد

این گیاه معمولاً به ۶ تا ۸ ساعت نور در روز نیاز دارد. بهتر است هر هفته گلدان را کمی بچرخانید تا تمام قسمت‌های گیاه نور یکسان دریافت کنند و رشد آن متعادل باشد.

آبیاری فیکوس لیراتا

در فصل رشد یعنی بهار و تابستان باید زمانی گیاه را آبیاری کنید که سطح خاک کمی خشک شده باشد. در فصل زمستان نیز میزان آبیاری را کاهش دهید.

مهم‌ترین نکته در نگهداری این گیاه پرهیز از آبیاری بیش از حد است، زیرا خاک بسیار خیس می‌تواند باعث پوسیدگی ریشه شود.

نکات مهم آبیاری:

• از آب هم‌دمای محیط استفاده کنید.
• بهتر است آب را ۲۴ ساعت در ظرف نگهداری کنید تا کلر آن کاهش یابد.
• پس از آبیاری، آب اضافی باید از سوراخ‌های کف گلدان خارج شود.

زمان دقیق آبیاری به عواملی مانند نوع خاک، اندازه گلدان، دمای محیط و گردش هوا بستگی دارد.

خاک مناسب فیکوس لیراتا

خاک این گیاه باید سبک و دارای زهکشی بالا باشد. بهترین ترکیب خاک برای آن شامل:

• کوکوپیت
• پیت ماس
• پرلیت

این ترکیب کمک می‌کند خاک در عین حفظ مقداری رطوبت، آب اضافی را سریع تخلیه کند.

همچنین باید توجه داشت که انتخاب گلدان بسیار بزرگ نیز می‌تواند باعث ماندگاری بیش از حد رطوبت در خاک شود.

کوددهی فیکوس لیراتا

این گیاه به کوددهی زیاد نیاز ندارد. در فصل رشد یعنی بهار و تابستان می‌توان از کود مایع مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کرد.

روش کوددهی:

• ماهانه یک بار
• با کود رقیق شده

تعویض گلدان

در سال‌های ابتدایی رشد، بهتر است هر سال در فصل بهار گلدان گیاه تعویض شود. زمانی که گیاه به بلوغ رسید، تنها کافی است خاک سطحی گلدان در بهار تعویض شود.

تعویض گلدان در زمان نامناسب می‌تواند باعث استرس و ریزش برگ‌ها شود.

رطوبت مورد نیاز فیکوس لیراتا

رطوبت معمول خانه اغلب برای این گیاه کافی نیست. برای افزایش رطوبت محیط می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

• استفاده از دستگاه بخور یا رطوبت‌ساز
• قرار دادن سینی سنگریزه و آب زیر گلدان
• نگهداری چند گیاه در کنار یکدیگر

همچنین بهتر است گیاه را دور از وسایل گرمایشی قرار دهید، زیرا گرمای خشک باعث آسیب به برگ‌ها می‌شود.

تکثیر فیکوس لیراتا

تکثیر این گیاه در محیط خانگی کار نسبتاً دشواری است، اما می‌توان آن را از طریق قلمه ساقه انجام داد.

مراحل تکثیر:

1. یک ساقه سالم از گیاه جدا کنید.
2. انتهای آن را در هورمون ریشه‌زایی قرار دهید.
3. قلمه را در خاک مناسب بکارید.
4. گلدان را در محیطی گرم با نور ملایم قرار دهید.

گرم بودن کف گلدان می‌تواند احتمال موفقیت ریشه‌زایی را افزایش دهد.

هرس گیاه فیکوس لیراتا

زمانی که برگ‌ها زرد یا پژمرده می‌شوند بهتر است آن‌ها را از گیاه جدا کنید. همچنین برای کنترل ارتفاع گیاه می‌توان قسمت بالایی ساقه را هرس کرد.

به طور کلی این گیاه نیاز زیادی به هرس ندارد و بهتر است اجازه دهید رشد طبیعی خود را داشته باشد.

تمیز کردن برگ‌های فیکوس لیراتا

برگ‌های بزرگ این گیاه ممکن است به مرور گرد و غبار بگیرند. برای تمیز کردن آن‌ها می‌توانید:

• از پارچه یا پنبه مرطوب استفاده کنید
• گاهی غبارپاشی با آب ولرم انجام دهید

این کار علاوه بر تمیز شدن برگ‌ها به براق شدن و تنفس بهتر گیاه کمک می‌کند.

مشکلات و بیماری‌های فیکوس لیراتا

ریزش برگ‌ها

ریزش برگ‌ها می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:

• کمبود آبیاری
• رطوبت پایین
• تغییر ناگهانی محل گیاه
• استرس محیطی
• کاهش دمای محیط

گاهی نیز هنگام تولید برگ‌های جدید، برگ‌های قدیمی پایینی به طور طبیعی می‌ریزند.

قهوه‌ای شدن برگ‌ها

قهوه‌ای شدن و خشک شدن برگ‌ها معمولاً به دلیل:

• رطوبت کم محیط
• آبیاری نامناسب
• خشکی هوا

است. برای رفع این مشکل باید رطوبت محیط افزایش یافته و آبیاری تنظیم شود. همچنین بهتر است برگ‌های آسیب‌دیده از گیاه جدا شوند

نرم شدن و قهوه‌ای شدن برگ‌ها

این مشکل معمولاً در اثر آبیاری بیش از حد یا دمای پایین محیط ایجاد می‌شود. در چنین شرایطی باید:

• رطوبت بیش از حد خاک بررسی شود
• در صورت لزوم خاک تعویض شود
• دمای محیط کمی افزایش یابد

می توانید از خدمات باغبانی در الو باغبون استفاده کنید تا متخصصین ما با ابزار مورد نیاز شما در محل شما حضور یابند و خدماتی مانند تشخیص بیماری، کاشت انواع نهال و درخت، بیل زنی باغچه و پاکندی درختان، روف گاردن ، فرم دهی، آبیاری گیاه و باغچه، گلکاری باغچه و یا حتی کاشت و … را به شما ارائه دهند.