در این مقاله صفر تا صد تعویض گلدان گیاهان را به شما می آموزیم.

برای جلوگیری از اینکه ریشه‌های گیاه بونسای شما تمام گلدان را فرا بگیرند و در نهایت به مرگ آن منجر شود، این نکته کلیدی است که تعویض گلدان بونسای خود را به طور منظم و صحیح انجام دهید. ریشه‌های گیاه تمام گلدان را برای یافتن مواد غذایی مورد نیاز در خاک فرا می‌گیرند. و ریشه‌ها به شکل گلدان کاشته شده در آن در می‌آیند. به دلیل کمبود جا و مواد غذایی، رشد آن متوقف می‌شود. و اگر کاری برای آن انجام نشود، در نهایت از بین می‌رود. تعویض گلدان یا خاک درختچه‌های کوچک می‌تواند مواد مغذی مورد نیاز برای رشد و گلدهی گیاه را فراهم کند. که در ادامه به بیان نکاتی در اینباره خواهیم پرداخت.

چه مواقعی باید به تعویض گلدان بونسای خود بپردازیم؟

اینکه تعویض گلدان بونسای خود را کی به کی انجام دهیم، بستگی به سایز گلدان و نوع درختچه ما خواهد داشت. بونسای‌های با رشد سریع، نیاز به تعویض گلدان هر دو سال یکبار خواهند داشت. یا حتی زودتر. درختچه‌های با سن بالاتر و بالغ‌تر نیاز به تعویض گلدان هر سه تا پنج سال یکبار خواهند داشت. تعویض گلدان در برخی اوقات جز روتین نگهداری بونسای نیست. باید گیاه خود را در اوایل بهار بررسی کرد. با دقت و به آرامی باید گیاه را از گلدان خارج نمود. اگر مشاهده کردید که ریشه‌ها دور کف گلدان چرخیده‌اند، نیاز به تعویض گلدان گیاه است. اگر هنوز ریشه‌ها می‌توانند در خاک حرکت داشته باشند، کاری به گلدان نداشته باشید. و بررسی مجدد را در بهار سال آینده انجام دهید.

زمان تعویض گلدان

بهترین زمان برای تعویض گلدان بونسای در اوایل بهار است. هنگامی که درختچه هنوز رشد خود را آغاز نکرده و در دوره رکود و استراحت خود قرار دارد. در این مرحله بونسای برای رشد برگ و ساقه خود انرژی زیادی مصرف نمی‌کند. پس صدمات ناشی از تعویض گلدان گیاه به حداقل خواهد رسید. تعویض گلدان در بهار همچنین موجب خواهد شد، آسیب‌های احتمالی به ریشه‌های گیاه با سرعت بیشتری بهبود پیدا کنند. و این با شروع رشد مجدد گیاه آغاز خواهد شد.

مخلوط خاک مناسب بونسای

انتخاب مخلوط خاک مناسب برای بونسای از عوامل مهم در سلامتی و رشد گیاه است. این مخلوط باید اجازه دهد آب به سرعت درون گلدان حرکت کند. خاکی با زه‌کشی مناسب می‌تواند از ریسک پوسیدگی ریشه گیاه کم کند. در حالیکه جذب کافی آب نیز برای گیاه ما لازم است. برخی از انواع بونسای‌ها نیاز به مخلوط خاکی مخصوص دارند. ولی خاک اشاره شده در ادامه برای بیشتر آن‌ها مناسب است. همچنین استفاده از مخلوط خاکی مناسب هنگام تعویض خاک و  گلدان بونسای از نکات مهم در ادامه روند رشد و سلامتی گیاه محسوب خواهد شد.

دو قسمت آکاداما، یک قسمت پومیس یا پرلیت و یک قسمت سنگ‌های درشت مخلوط مناسبی برای بونسای بشمار می‌رود. هر چه آکاداما مخلوط ما بیشتر باشد، رطوبت بیشتری برای گیاه تامین خواهد شد. اگر درختچه خود را در مکانی با رطوبت بیشتری نگهداری می‌کنید، مثل شمال کشور، باید از سنگ‌ریزه بیشتری در خاک استفاده کنید. برای آشنایی بیشتر با خاک مناسب بونسای می‌توانید به مطلب خاک بونسای مراجعه کنید.

مراحل تعویض گلدان بونسای

ابتدا باید اطمینان حاصل کنید که از ابزار مناسب استفاده خواهید کرد. شن‌کش یا چنگال کوچک، قیچی، سیم‌چین و یک خلال چوب برای تعویض گلدان بونسای لازم است. اگر گیاه شما از قسمت کف گلدان با سیم بسته شده است، با استفاده از سیم‌چین آن را از کف گلدان رها کنید. با دقت گیاه را از گلدان خارج کنید. بررسی کنید آیا گیاه شما به تعویض گلدان نیاز دارد یا خیر؟ اگر نیاز به این کار بود، با استفاده از خلال چوب و چنگال با دقت زیاد خاک کهنه را از اطراف ریشه گیاه تمیز کنید. از قسمت‌های کناری و پایین شروع به این کار کنید.

سعی کنید به ریشه‌ها در طول این پروسه آسیبی وارد نشود. با استفاده از قیچی تمیز ریشه‌هایی که بسیار بلند شده‌اند را بچینید و هرس کنید. بیشتر از ۳۰ درصد از آن‌ها را نبرید. هرس کردن ریشه‌ها به تنظیم شدن رشد گیاه شما کمک خواهد کرد. در این مواقع می‌توانیم گیاه را در همان گلدان قبلی بکاریم. ولی اگر نیازی به گلدان دیگری بود، می‌توانید از گلدانی کم عمق با یک سایز بزرگ‌تر استفاده کنید.

بعد از قرار دادن گیاه در گلدان و اضافه کردن خاک تازه به آن، آبیاری بونسای خود را انجام دهید. آبیاری باید به اندازه‌ای باشد که آب به تمام نقاط گلدان برسد و آب اضافی نیز از سوراخ‌های کف گلدان خارج شود.

می توانید از خدمات باغبانی در الو باغبون استفاده کنید تا متخصصین ما با ابزار مورد نیاز شما در محل شما حضور یابند و خدماتی مانند تشخیص بیماری، حاشیه زنی، گل کاری، فرم دهی، روف گاردن، گلکاری باغچه و یا حتی کاشت و … را به شما ارائه دهند.