آشنایی با گیاه کلم زینتی؛ یکی از زیباترین گیاهان زمستانی

در این مطلب از وبلاگ الو باغبون با گیاه محبوب کلم زینتی آشنا می‌شوید و روش صحیح نگهداری آن را یاد می‌گیرید. این گیاه به دلیل برگ‌های رنگارنگ و قابلیت تحمل سرما، یکی از بهترین گزینه‌ها برای زیباسازی فضای سبز در فصل پاییز و زمستان است.

نام انگلیسی: Ornamental cabbage / Ornamental kale

نام علمی: Brassica oleraceae

خانواده: Brassicaceae

کلم زینتی در نواحی مدیترانه و مناطق معتدل آسیایی پراکنده است. تنوع رنگ و فرم در ارقام این گیاه بسیار زیاد است و معمولاً به‌عنوان یک گیاه یک‌ساله کاشته می‌شود. برگ‌های آن در رنگ‌های سفید، صورتی، قرمز و ارغوانی دیده می‌شوند و فرم ظاهری آن از گرد تا چین‌دار و پرمانند متفاوت است.

انواع کلم زینتی

کلم زینتی در فرم‌ها و اندازه‌های مختلفی تولید می‌شود. به طور کلی می‌توان آن را در چند گروه اصلی تقسیم‌بندی کرد:

• Round leaved: دارای برگ‌های صاف و گرد
• Fringed leaved: دارای برگ‌های چین‌دار
• Feather leaved: دارای برگ‌های پرمانند و تقسیم‌شده
• Cut flower: دارای ارتفاع بلند تا حدود ۶۰ سانتی‌متر، مناسب برای استفاده در دسته‌گل

به‌طور معمول، نوع برگ صاف را Ornamental cabbage و نوع چین‌خورده یا پرمانند را Ornamental kale می‌نامند.

گلدهی کلم زینتی

کلم زینتی پس از گذراندن زمستان و با گرم شدن هوا شروع به ساقه‌دهی می‌کند و در نوک ساقه گل‌های زرد متمایل به کرم تولید می‌شود. با این حال، گلدهی در این گیاه اهمیت چندانی ندارد و زیبایی اصلی آن مربوط به برگ‌های رنگین است. در صورتی که نیاز سرمایی گیاه در زمستان تأمین نشود، وارد فاز گلدهی نشده و حالت طوقه‌ای خود را حفظ می‌کند.

شرایط نگهداری کلم زینتی

این گیاه یکی از مقاوم‌ترین گونه‌های زینتی در برابر سرما است و به همین دلیل انتخابی عالی برای فضاهای سبز زمستانی محسوب می‌شود. برخی نیازهای مهم آن عبارت‌اند از:

نور

• در محل آفتابی بهترین رشد را دارد.
• نور کم باعث کاهش رنگ‌دهی برگ‌ها می‌شود.

خاک

• خاک آهکی با زهکشی مناسب برای آن ایده‌آل است.
• ریشه اصلی گیاه راست و قوی است و در خاک‌های سبک ممکن است از ته گلدان خارج شود؛ بنابراین هر از چند گاهی باید گلدان جابه‌جا شود.

آبیاری

• تنش آبی را تحمل نمی‌کند.
• کم‌آبی باعث زردی، توقف رشد و ریزش برگ‌های پایینی می‌شود.
• برای رنگ‌گیری بهتر، گیاه باید ۲ تا ۳ هفته در معرض دمای زیر ۱۰ درجه قرار گیرد.

تغذیه

• تغذیه بیش‌ازحد مانع رنگ‌دهی مطلوب گیاه می‌شود.
• کمبود نیتروژن موجب زردی و کمبود فسفر باعث ارغوانی شدن برگ‌ها می‌شود.
• در بسترهای بدون خاک، تأمین عناصر به صورت متعادل اهمیت بیشتری دارد.

تکثیر و تولید کلم زینتی

تکثیر این گیاه عمدتاً از طریق کاشت بذر F1 انجام می‌شود، چرا که یکدستی در رنگ و فرم برگ‌ها اهمیت زیادی دارد. در مناطق مرکزی مانند اصفهان:

• بذر در اوایل تیر در خزانه کشت می‌شود.
• جوانه‌زنی در ۴ تا ۵ روز انجام می‌شود.
• پس از ۲۰ تا ۳۰ روز گیاه آماده نشاکاری است.

برای تولید انبوه، بذرها معمولاً در چند مرحله با فاصله ۴–۵ روز کاشته می‌شوند تا فرصت کافی برای انتقال نشا وجود داشته باشد.

بعد از رسیدن گیاه به مرحله ۴–۵ برگی:

• هر بوته در گلدان ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متری کاشته می‌شود.
• نشا را می‌توان مستقیماً به زمین منتقل کرد که نتیجه بهتری دارد.
• فاصله کاشت در زمین باید ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر باشد.
• مهم‌ترین نکته این است که نقطه رشد گیاه نباید زیر خاک قرار گیرد زیرا باعث از بین رفتن گیاه می‌شود.

آفات و بیماری‌های کلم زینتی

مهم‌ترین آفات این گیاه عبارت‌اند از:

• شته: برای کنترل آن از سموم تماسی یا ترجیحاً سیستمیک استفاده می‌شود.
• لارو پروانه سفید کلم: برای مبارزه می‌توان از سموم لاروین یا دیازینون کمک گرفت.

مجموعه الو باغبون تمامی فعالیت های مرتبط از چمن زنی گرفته تا محوطه سازی  ، حاشیه زنی ، سمپاشی درختان و نصب سیستم آبیاری قطره ای را پوشش می دهد.